00-697 Warszawa, Al. Jerozolimskie 49
   Telefon/Fax: +48 22 841-41-92, +48 22 841-94-60
   e-mail: biuro@pzszach.org.pl
AKTUALNOŚCI | KONTAKT | KALENDARZ | KOMISJE | PZSZACH | WZSZACHY | FINANSE | LICENCJE | REGULAMINY | AKADEMIA | KNJBIS | CENTRALNY REJESTR

Serdecznie zapraszamy do korzystania z nowej strony

PZSzach pod adresem pzszach.pl

Data utworzenia: 2007-05-03 | Autor: Administrator | Odsłon: 13940
B.VII

USTALANIE KOLEJNOŚCI MIEJSC W TURNIEJACH PZSZACH

1. WSTĘP

1.1. O kolejności zajętych miejsc rozstrzyga zawsze liczba punktów zdobytych przez zawodnika zgodnie z Przepisami Gry FIDE. W przypadku równej liczby punktów, u dwóch lub więcej zawodników, przepisy FIDE nie określają sposobu ustalania ich ostatecznej kolejności (poza oficjalnymi rozgrywkami o mistrzostwo świata i kontynentów). Dlatego ten problem leży w gestii organizatorów imprez, którzy po-winni określić w regulaminie turnieju system tie-break'u i podać go do wiadomości uczestnikom najpóźniej na odprawie technicznej przed zawodami. W przypadku zastosowania kilku punktacji pomocniczych, należy je uszeregować w regulaminie, w kolejności ważności.
1.2. W turniejach krajowych i międzynarodowych, organizowanych w Polsce jest stosowanych wiele systemów punktacji pomocniczej (tie-break'ów).
(a) Punktacja Sonneborna-Bergera, w której zawodnikowi przypisuje się liczbę punktów, obliczonych w zależności od uzyskanego wyniku z przeciwnikami. Metoda znajduje zastosowanie w turniejach kołowych, np. w finałach mistrzostw Polski mężczyzn i kobiet, a w wyjątkowych przypadkach w turniejach granych systemem szwajcarskim.
(b) Metoda odrzucania najsłabszych wyników, zwana metodą FIDE (wyłącznie dla turniejów kołowych), w której zawodnikowi przypisuje się liczbę punktów, które zostają w wyniku odjęcia punktów zdobytych z przeciwnikami z ostatniej grupy punktowej w tabeli turniejowej (może to być jeden zawodnik), a jeśli zachodzi taka konieczność to także po pominięciu przedostatniej grupy punktowej itd. Ta metoda znajdowała zastosowanie m.in. w turniejach strefowych, międzystrefowych i pretendentów oraz innych oficjalnych rozgrywkach FIDE granych systemem kołowym.
(c) Punktacja Buchholza, w której zawodnikowi przypi-suje się liczbę punktów, będącą sumą punktów zdoby-tych przez wszystkich jego przeciwników, z którymi grał partie (pauzy i walkowery liczy się inaczej - wg p. 4.2). Punktacja Buchholza jest m.in. stosowana w półfinałach mistrzostw Polski mężczyzn i kobiet.
(d) Punktacja średnia Buchholza, w której zawodnikowi przypisuje się liczbę punktów, będącą sumą punktów zdobytych przez wszystkich jego przeciwników, z którymi grał partie (pauzy i walkowery liczy się inaczej - wg p. 4.2), ale z odjęciem rezultatu najwyższego i najniższego. Metoda jest powszechnie stosowana m.in. w półfinałach MP mężczyzn i kobiet.
(e) Metoda progresji, w której zawodnikowi przypisuje się liczbę punktów, będącą sumą stanu jego punktów po każdej rundzie (sumowanie tabeli postępów). Me-todę progresji stosuje FIDE m.in. w mistrzostwach świata we wszystkich grupach wiekowych od 10 do 20 lat. Stosowana jest też w Polsce w półfinałach i finałach MP w grupach wiekowych od 10 do 20 lat.
(f) Suma rankingów (lub średni ranking) przeciwników. FIDE stosuje tę metodę w różnych rozgrywkach eliminacyjnych oraz w mistrzostwach świata od 10 do 20 lat, jeśli wszyscy zawodnicy dzielący miejsce grali z przeciwnikami mającymi ranking FIDE. Niekiedy zakłada się dla wszystkich zawodników bez oficjalnego rankingu FIDE - ranking 2000 p. i wtedy ta metoda może być stosowana w dowolnych zawodach.
(g) Zredukowana suma rankingów (lub średni ranking) przeciwników z pominięciem rywala, który ma najniższy ranking i następnie w miarę potrzeby z pominięciem kolejnego rywala z najniższym rankingiem.
(h) Wynik bezpośrednich partii (meczów) pomiędzy zawodnikami (drużynami) dzielącymi miejsce.
(i) Większa liczbę zwycięstw w całym turnieju. Metoda powszechnie stosowana jako drugie lub trzecie kryterium w wielu imprezach.
(j) Większa liczba zwycięstw czarnymi bierkami w całym turnieju.
(k) System Koyi (wyłącznie dla turniejów kołowych), w którym zawodnikowi przypisuje się liczbę punktów zdobytych w turnieju ze wszystkimi zawodnikami, którzy uzyskali przynajmniej 50% punktów.
(l) Rozszerzony system Koyi dla turniejów kołowych. System Koyi może być rozszerzony i krok po kroku obejmować grupy zawodników z jednakową liczbą punktów, którzy uzyskali mniej niż 50% punktów. W przypadku, gdy branie pod uwagę kolejnych grup zawodników nie przynosi żadnego rezultatu, to decydują wyniki bezpośrednich partii pomiędzy tymi między zawodnikami i następnie: liczba wygranych partii, liczba partii wygranych czarnymi, zwycięstwo z zawodnikiem o najwyższym rankingu i na koniec - wyższy ranking zawodnika dzielącego miejsce.
(j) Losowanie - tylko w ostateczności.

2. METODA SONNEBORNA-BERGERA
2.1.
W indywidualnych turniejach kołowych, w przypadku równej liczby punktów, stosuje się przeważnie system Sonneborna-Bergera. Każdy zawodnik, po zakończeniu turnieju, otrzymuje pełną liczbę punktów uzyskanych przez przeciwników, których pokonał (łącznie z tymi, z którymi zdobył punkt walkowerem) oraz połowę punktów uzyskanych przez przeciwników, z którymi zremisował partie. Przegrana nie przynosi żadnych punktów.
2.2. W turnieju drużynowym, w którym o kolejności zespołów decydują małe punkty (za poszczególne partie), liczba możliwych wariantów jest większa od trzech i zależy od liczby zawodników w drużynie. Szczegóły obliczania punktów Sonneborna-Bergera w rozgrywkach drużynowych przedstawiono w art. IX „Przepisów turniejowych FIDE" (Kodeks - Część B).

3. ODRZUCANIE NAJSŁABSZYCH WYNIKÓW (METODA FIDE)
Zamiast metody Sonneborna-Bergera, FIDE zaleca stosować w turniejach kołowych inną metodę tie-break'u. Polega ona na odejmowaniu od wyników rozpatrywanych zawodników (dzielących miejsce) punktów zdobytych z ostatnią grupą punktową w tabeli turniejowej (może to być jeden zawodnik). Jeżeli to nie wy-starczy, to należy odjąć punkty zdobyte z przeciwnikami przed-ostatniej grupy punktowej itd. aż do uzyskania różnic punktowych pomiędzy obliczanymi zawodnikami.

4. METODA BUCHHOLZA
4.1.
Metoda Buchholza jest jedną z podstawowych punktacji pomocniczych w turniejach granych systemem szwajcarskim, w których każdy zawodnik gra z inną grupą przeciw-ników. Metoda Buchholza polega na zsumowaniu wszystkich punktów uzyskanych przez przeciwników obliczanego zawodnika, bez względu na rezultaty partii faktycznie ro-zegranych.
4.2. Walkowery i pauzy
Partie wygrane i przegrane walkowerem oraz punkty zdobyte w wyniku pauzowania są odmiennie traktowane w punktacji pomocniczej Buchholza:
(a) przy sumowaniu punktów przeciwników, każdy ich punkt zdobyty bez gry (walkower, pauza), traktujemy jako pół punktu (zmniejszamy dorobek punktowy danego przeciwnika o pół punktu). Z kolei każdą ich porażkę walkowerem traktujemy też jako pół punktu (powiększamy dorobek punktowy danego przeciwnika o pół punktu),
(b) zawodnikowi, który pauzował zalicza się za taką rundę punkty Buchholza odpowiadające 50% rezultatowi w turnieju (np. w turnieju 9 rundowym - 4,5 p.),
(c) zawodnikowi, który wygrał (lub przegrał) partię walkowerem zalicza się za taką rundę punkty Buchholza odpowiadające 50 % punktów zdobytych przez skojarzonego przeciwnika.

5. METODA BUCHHOLZA Z POTRĄCENIEM SKRAJNYCH REZULTATÓW (tzw. średni Buchholz)

Średni wynik Buchholza (ang. Median Buchholz) oblicza się sumując punkty uzyskane przez przeciwników rozpatrywanego za-wodnika, ale z pominięciem rezultatów skrajnych, czyli przeciwni-ków, którzy zdobyli największą i najmniejszą liczbę punktów. Zawodnik, który po odjęciu skrajnych rezultatów uzyskał największą liczbę punktów pomocniczych, zajmie wyższe miejsce w swojej gru-pie punktowej i w końcowej tabeli turniejowej.

6. PROGRESJA - SUMOWANIE TABELI POSTĘPOWEJ
6.1.
Metoda progresji może być stosowana w turniejach indywidualnych i drużynowych. Metoda polega na dodawaniu liczby zdobytych punktów przez danego zawodnika z rundy na rundę, według tabeli postępów (od pierwszej do ostat-niej rundy). Wyjaśnia to przykład, podany w tabelce, dla turnieju w którym rozgrywano 11 rund, a obliczany zawodnik uzyskał 6 punktów i progresję 43 punkty:

Rundy

1234567891011Razem
Rezultaty110110011006
Postępy1223444566643

6.2. Jeżeli sumowanie wszystkich rund w metodzie progresji nie wyłoni ostatecznej kolejności i niektórzy (bądź wszy-scy) zawodnicy będą mieli nadal identyczną wartościo-wość, to w odniesieniu do tych graczy trzeba pominąć wynik pierwszej rundy (w podanym przykładzie po pominięciu wyniku pierwszej rundy nowa progresja będzie wynosiła 43-1=42 p.) i ponownie obliczyć sumę progresywnych wyników, a jeśli zajdzie konieczność - pominąć drugą rundę itd., aż ustalenie ostatecznej kolejności będzie możliwe.

7. WARTOŚCIOWANIE RANKINGU PRZECIWNIKÓW
Metoda jest stosowana w turniejach granych systemem szwajcarskim i polega na sumowaniu rankingów przeciwników każdego z zawodników dzielących miejsce. Suma tych rankingów jest dodatkowym kryterium oceny. Wariantem tej metody jest suma rankingów przeciwników z potrąceniem rankingu najsłabszego przeciwnika.

8. INNE METODY TIE-BREAK'U
8.1. Rezultaty bezpośrednich partii (meczów) pomiędzy rozpa-trywanymi zawodnikami, o ile w zawodach granych syste-mem szwajcarskim grali oni ze sobą w czasie turnieju.
8.2. Większa liczba zwycięstw w całym turnieju.
8.3. Większa liczba zwycięstw czarnymi.
8.4. Losowanie.
8.5. System Koyi (turnieje kołowe). Liczba punktów zdobytych w turnieju ze wszystkimi zawodnikami, którzy uzyskali przynajmniej 50% punktów. System Koyi może być rozszerzony i krok po kroku obejmować zawodników, którzy uzyskali mniej niż 50% punktów.
8.6. Rozszerzony system Koyi dla turniejów kołowych. System Koyi może być rozszerzony i krok po kroku obejmować grupy zawodników z jednakową liczbą punktów, którzy uzyskali mniej niż 50% punktów. W przypadku, gdy branie pod uwagę kolejnych grup zawodników nie przynosi żadnego rezultatu, to decydują wyniki bezpośrednich partii pomiędzy tymi między zawodnikami i następnie: liczba wy-granych partii, liczba partii wygranych czarnymi, zwycię-stwo z zawodnikiem o najwyższym rankingu i na koniec - wyższy ranking zawodnika dzielącego miejsce.

9. PUNKTACJA POMOCNICZA (TIE-BREAK) W TURNIEJACH DRUŻYNOWYCH
9.1. W turniejach drużynowych, w których podstawowym kryterium klasyfikacji są małe punkty (za poszczególne partie), jako punktację pomocniczą przyjmuje się sumę punktów meczowych. Zespół otrzymuje za każde zwycięstwo w spotkaniu 2 p. meczowe (można przyznawać za zwycięstwo 3 p. meczowe), za remis w spotkaniu 1 p. meczowy oraz 0 p. za przegrany mecz. Większa liczba punktów meczowych decyduje o wyższej lokacie.

Uwaga:
W sytuacji odwrotnej, w przypadku, gdy podsta-wowym kryterium klasyfikacji są punkty meczowe (duże), w charakterze punktacji pomocniczej służą małe punkty.

9.2.
Kolejnym kryterium w rozgrywkach drużynowych może być lepszy rezultat punktowy na I szachownicy, a jeśli zachodzi taka konieczność to na II szachownicy i kolejnych szachownicach.
9.3. W turnieju drużynowym kołowych (rzadziej szwajcarskich) można stosować też metodę Sonneborna-Bergera przed-stawioną w art. IX „Przepisów turniejowych FIDE" (Kodeks - Część B)

10. NAJLEPSZE WYNIKI NA SZACHOWNICACH

10.1. W rozgrywkach drużynowych często zachodzi konieczność ustalenia kolejności zawodników na poszczególnych szachownicach, co jest związane z nagrodami i dodatkowymi punktami w rankingu PZSzach. Organizatorzy mają do wyboru następujące podstawowe kryteria:
· liczba zdobytych punktów, niezależnie od liczby granych partii,
· lepszy rezultat procentowy, ale z określonej minimalnej liczby partii,
oraz dodatkowe kryteria:
· liczba zwycięstw,
· średni ranking przeciwników,
· wyższa pozycja drużyny w końcowej tabeli.

Uwaga: Przy ustalaniu kolejności zawodników na poszczególnych szachownicach, klasyfikowany może być tylko zawodnik, który rozegrał na danej szachownicy (lub wyższej) przynajmniej połowę ustalonych regulaminem partii.

10.2. Przykłady ustalaniu kolejności zawodników
(a) W drużynowych mistrzostwach Polski o zdobyciu nagród na szachownicach decydują zdobyte punkty, niezależnie od liczby granych partii. Warunek ten ma na celu unikanie sytuacji, w których zawodnik z lepszym rezultatem procentowym odmówi gry w ostatniej rundzie rozgrywek. Dopiero przy równej liczbie zdobytych punktów (przez dwóch lub więcej zawod-ników na danej szachownicy) decydują inne kryteria jak: lepszy rezultat procentowy, liczba zwycięstw i średni ranking przeciwników.
(b) Na olimpiadach szachowych decyduje lepszy rezultat procentowy, pod warunkiem rozegrania określonej minimalnej liczby partii, która wynosi dla zawod-ników (zawodniczek) z zasadniczego składu - 60% i dla zawodników (zawodniczek) rezerwowych - 50% liczby rund.

 
Ustalanie kolejności miejsc w turniejach PZSzach.
rozmiar 0.07 MB | 2007-05-01 | Liczba pobrań: 484
rozmiar 0.15 MB | 2007-05-01 | Liczba pobrań: 452
 
Aktualnie online 23 gości