00-697 Warszawa, Al. Jerozolimskie 49
   Telefon/Fax: +48 22 841-41-92, +48 22 841-94-60
   e-mail: biuro@pzszach.org.pl
AKTUALNOŚCI | KONTAKT | KALENDARZ | KOMISJE | PZSZACH | WZSZACHY | FINANSE | LICENCJE | REGULAMINY | AKADEMIA | KNJBIS | CENTRALNY REJESTR

Serdecznie zapraszamy do korzystania z nowej strony

PZSzach pod adresem pzszach.pl

Data utworzenia: 2007-05-03 | Autor: Administrator | Odsłon: 15564
B.III

SYSTEM SZWAJCARSKI FIDE


B.III - B03-1
SYSTEM SZWAJCARSKI OPARTY NA RANKINGU
(Handbook FIDE - C.04.1)

Zatwierdzony na Kongresie FIDE w 1992 roku, uzupełniony w latach 1997-1998.

A. Definicje i uwagi wstępne

A.1. Ranking
Przed rozpoczęciem turnieju należy sprawdzić i zweryfikować rankingi zgłoszone przez zawodników. Jeżeli sędzia nie dys-ponuje wiarogodnym rankingiem zawodnika, opartym na systemie FIDE, powinien dokonać oszacowania rankingu, z maksymalną możliwą dokładnością (np. przeliczyć niemieckie INGO lub brytyjski BCF według wzorów: ranking FIDE = 2840 - 8 × INGO lub ranking FIDE = 600 + 8 × BCF).

A.2. Lista zawodników
Zawodnicy, wyłącznie w celu kojarzenia par, powinni być uszeregowani na liście według następujących kryteriów:
a) liczba punktów,
b) ranking FIDE,
c) tytuł FIDE (GM, WGM, IM, WIM, FM, WFM, bez tytułu),
d) alfabetycznie, chyba, że ustalono, że to kryterium jest za-stąpione przez inne.
Dop. Ulrich Jahr: Przeważnie przyjmuje się, że pozostali zawodnicy powinni być uszeregowani w kolejności malejącej rankingu lokalnego, a w przypadku równości tego rankingu - alfabetycznie (albo opcjonalnie poprzez losowanie).
Kolejność zawodników ustalona przed pierwszą rundą (każdy z zawodników ma zero punktów) wyznacza jednocześnie numery startowe, przy czym zawodnik z najwyższym rankingiem otrzymuje nr 1.

A.3. Grupy punktowe
Zawodnicy mający tę samą liczbę punktów tworzą jednorodną grupę punktową. Zawodnicy, którzy po zakończeniu kojarzenia jednorodnej grupy punktowej pozostali nie skojarzeni, muszą być przeniesieni „w dół", do następnej grupy punktowej, która wobec tego staje się niejednorodną grupą punktową. Zawodnicy przeniesieni w dół do niejednorodnej grupy punktowej, powinni zostać skojarzeni, o ile jest to możliwe, w pierwszej kolejności.. Tym samym, pozostała część dotychczasowej grupy niejednorodnej utworzy tzw. resztówkę, która zawsze jest traktowana jako jednorodna grupa.
Niejednorodna grupa, w której znalazła się co najmniej połowa zawodników z wyższej grupy punktowej, jest również traktowana jako jednorodna.

A.4. Przeniesienia zawodników
W niejednorodnej grupie punktowej są kojarzeni zawodnicy z różną liczbą punktów. Aby uniknąć sytuacji, w której ten sam zawodnik mógłby, w następnej rundzie, zostać ponownie skojarzony z przeciwnikiem z innym dorobkiem punktowym, fakt przenoszenia należy odnotować na karcie startowej.

W przypadku zawodnika z wyższą pozycją w klasyfikacji, przenoszonego w dół, jest to znak¯", a przypadku zawodnika z mniejszą liczbą punktów, przenoszonego w górę - znak„­" .

A.5. Pauzowanie
W przypadku nieparzystej liczby zawodników przystępującej do rundy, która ma być kojarzona, jeden z nich nie zostanie skojarzony i musi pauzować (ang. bye - dop. A.F.). Pauzujący zawodnik otrzymuje 1 punkt, natomiast nie ma wpisanego do karty ani numeru przeciwnika, ani koloru, a w dalszych kojarzeniach jest traktowany jako przeniesiony do niższej grupy punktowej („¯").

A.6. Podgrupy
W celu dokonania kojarzenia par, każda grupa punktowa zostaje podzielona na dwie podgrupy „S1" i „S2".
W niejednorodnej grupie punktowej, w podgrupie S1 znajdują się wszyscy zawodnicy, przeniesieni w dół z wyższej grupy punktowej.
W jednorodnej grupie, podgrupę S1 tworzą gracze górnej połowy (zaokrąglając w dół przy nieparzystej liczbie uczestników) listy zawodników danej grupy punktowej. Liczbę zawodników w podgrupie S1 wyznacza wskaźnik „p", który jest jednoznaczny z liczbą par w tej grupie.
W obu przypadkach, podgrupa S2 składa się z pozostałych zawodników danej grupy punktowej. Zawodnicy należący do obydwu podgrup są uszeregowani zgodnie z p. A2.

A7. Dobór koloru, różnice i preferencje

Różnicę pomiędzy liczbą partii rozegranych przez danego zawodnika białymi i czarnymi bierkami, nazwijmy dla uproszczenia „różnicą koloru".
Na tej podstawie, po każdej rundzie, określa się preferencje zawodnika w doborze koloru bierek:

(a) Bezwarunkowa preferencja koloru występuje wówczas, gdy różnica koloru jest większa niż „1" lub mniejsza niż „-1", względnie kiedy dany zawodnik, w dwóch ostatnich rundach, grał partie tym samym kolorem bierek.
Preferowanym kolorem jest biały, jeśli różnica jest „< 0" lub gdy zawodnik dwie ostatnie partie grał czarnymi. W przeciwnym razie preferuje się kolor czarny. W takich przypadkach obligatoryjny kolor bierek jest bezzwłocznie nanoszony na kartę startową zawodnika. (Przepis ten nie ma nadrzędnej mocy prawnej przy kojarzeniu ostatniej rundy zawodów, w odniesieniu do zawodników, mających ponad 50 % punktów).
(b) Uprzywilejowanie koloru występuje gdy różnica koloru nie jest równa zero (ą 0). Pierwszeństwo otrzymania ko-loru białego występuje, gdy różnica jest < 0, podczas gdy w przeciwnym przypadku (> 0), pierwszeństwo dotyczy koloru czarnego.
(c) Zalecenie koloru występuje przy różnicy równej zeru („= 0") i ma na celu zmianę koloru bierek zawodnika w sto-sunku do poprzedniej rundy (różnicowanie koloru bierek w kolejnych rundach - dop. A.F.). W tym przypadku różnica koloru jest zapisywana jako „+0" lub „-0", w zależności od koloru bierek w ostatniej partii (białe czy czarne).

Dop. A.F.: Zawodnik grający białymi w poprzedniej rundzie, oczekuje na czarne, a czarnymi - na białe.

Przed kojarzeniem pierwszej rundy zawodów preferencja koloru jest ustalona drogą losowania (najczęściej losuje się kolor bierek dla pierwszego zawodnika na liście).

A8. Definicja wielkości wskaźnika „x"

Oznaczmy przez „x" liczbę par w danej grupie punktowej, jednorodnej lub niejednorodnej, które w świetle wymienionych kryteriów przydzielania kolorów mają przed rozpoczęciem kojarzenia określone preferencje odnośnie koloru.
Wielkość „x" określa się w następujący sposób:
jeśli b > w, to x = b - q,
w przeciwnym przypadku x = w - q,
gdzie:
w - liczba zawodników oczekujących na białe (ang. white),
b - liczba zawodników oczekujących na czarne (ang. black),
q - połowa liczby zawodników w grupie punktowej, zaokrą-glona w górę.

A9. Przemieszczenia i wymiany zawodników
(a) W celu prawidłowego skojarzenia grupy punktowej, zachodzi często konieczność zmiany uszeregowania zawodników w podgrupie S2. Przepisy regulujące sposób dokonania takiej zmiany, zwanej przemieszczeniem, przedstawiono w art. D1.
(b) W jednorodnej grupie punktowej może zajść konieczność wymiany zawodników pomiędzy podgrupami S1 i S2. Przepisy regulujące sposób dokonania wymiany opisano w art.. D2. Po każdej wymianie zawodnicy obu podgrup S1 i S2 powinni być ponownie uszeregowani, zgodnie z wymogami art.. A2.

B. Kryteria kojarzenia


Kryteria podstawowe, bezwarunkowe
Kryteria nie mogą być naruszone. Jeśli zachodzi taka koniecz-ność, to zawodników przenosi się do niższej grupy punktowej.

B1. (a) Dwaj zawodnicy mogą grać przeciwko sobie tylko jeden raz w trakcie turnieju.
(b) Zawodnik, który otrzymał punkt bez gry, wskutek pauzowania lub walkoweru (przeciwnik nie zjawił się w odpowiednim czasie) nie może już pauzować.

B2. (a) Żaden z zawodników nie może mieć różnicy kolorów > (+2) lub < (-2).
(b) Zawodnik nie może otrzymać tego samego koloru bierek trzy razy z rzędu.

Kryteria względne
Są uszeregowane w kolejności zmniejszającego się znaczenia. Powinny być spełnione w takim stopniu, w jakim jest to możliwe. Dopuszcza się w tym celu przemieszczenia i wymiany zawod-ników w ramach danej grupy punktowej, ale nie przenoszenie ich do niższej grupy punktowej.

B3. Różnica pomiędzy wynikami punktowymi dwóch skojarzonych zawodników powinna być możliwie jak najmniejsza, najlepiej równa zero.

B4. Możliwie, jak największa liczba zawodników powinna otrzymać oczekiwany kolor bierek. (Ilekroć wielkość „x" kojarzonej grupy punktowej nie jest równa zeru, warunek ten nie może być spełnio-ny. Wielkość „x" zmniejsza się o jednostkę za każdym razem, gdy kolor oczekiwany nie może zostać przydzielony).

B5. Zawodnik nie powinien być, w identyczny sposób, dwa razy z rzędu, przenoszony w dwu kolejnych rundach do niższej lub wyższej grupy punktowej.

B6. Zawodnik nie powinien być, w taki sam sposób, co drugą run-dę, przenoszony do niższej lub wyższej grupy punktowej
Uwaga: Wymogi B2, B5 i B6 nie mają zastosowania przy kojarzeniu ostatniej rundy, w odniesieniu do zawodników ma-jących więcej niż 50 % punktów.


C. Kojarzenie

Kojarzenie par należy rozpocząć od najwyższej grupy (za-wodnicy z największą liczbą punktów), a następnie stosować omówione zasady do wszystkich kolejnych grup punktowych, do chwili uzyskania możliwego do zaakceptowania układu par. Następnie, w oparciu o zasady, sprecyzowane w rozdziale E, należy określić, którzy zawodnicy otrzymują białe bierki.

C1. Jeżeli w kojarzonej grupie punktowej znajduje się zawodnik dla którego nie ma przeciwnika, bez naruszenia kryteriów B1 lub B2, to:
· gdy ten zawodnik został przeniesiony w dół z wyższej grupy punktowej, należy zastosować C12,
· gdy jest to najniższa grupa punktowa (z najmniejszą licz-bą zdobytych punktów), należy zastosować C13,
· w pozostałych przypadkach należy przenieść tego za-wodnika w dół, do następnej grupy punktowej.
C2. Należy wyznaczyć wielkość „x", zgodnie z A8.

C3. Należy wyznaczyć wielkość „p", zgodnie z A6.

C.4. Należy utworzyć podgrupę S1, złożoną z „p" najwyżej zaszeregowanych zawodników oraz podgrupę S2, złożoną z pozostałych zawodników.

C5. Należy uszeregować zawodników w podgrupach S1 i S2, zgodnie z wymogami A2.

C6. Należy utworzyć pierwszą parę z najwyżej zaszeregowanych zawodników podgrup S1 i S2, drugą z wiceliderów obu pod-grup, trzecią z zawodników zajmujących trzecie miejsca na li-stach podgrup itd. Jeżeli tak utworzone pary, w liczbie „p", nie kolidują z zasadami B1 i B2, wówczas kojarzenie tej grupy punktowej uważa się za zakończone.
· W jednorodnej grupie punktowej: zawodnicy, którzy nie mogli być skojarzeni, będą przeniesieni w dół, do na-stępnej grupy punktowej. W tej grupie procedurę koja-rzenia należy rozpocząć od C1.
· W niejednorodnej grupie punktowej: do tego momentu skojarzeni zostali zawodnicy przeniesieni w dół. Kojarze-nie pozostałych zawodników („resztówki"), tworzących te-raz jednorodną grupę punktową, należy rozpocząć od C2.

C7. Należy przemieścić zawodników w podgrupie S2, zgodnie z D1, i rozpocząć kojarzenie od C6.

C8. W przypadku jednorodnej grupy punktowej (resztówki), należy dokonać wymiany zawodników, pomiędzy S1 i S2, zgodnie z D2, i rozpocząć kojarzenie par od C5.

C9. Należy pominąć kryteria B6 i B5 (w tej kolejności) w odniesie-niu do zawodników przenoszonych do dołu i rozpocząć koja-rzenie od C4.

C10. W przypadku resztówki, jednorodnej grupy punktowej, należy anulować kojarzenie ostatniego zawodnika przeniesionego w dół, do tej grupy punktowej i znaleźć dla niego innego prze-ciwnika, rozpoczynając kojarzenie od C7.
· Jeżeli nie ma alternatywnego kojarzenia dla tego zawodnika, należy pominąć najpierw kryterium B6, a następnie kryterium B5, dla zawodnika przenoszonego w górę i rozpocząć kojarzenie od C2.
C11. Tak długo, jak wielkość „x" jest mniejsza od wielkości „p", należy zwiększyć „x" o 1. W przypadku kojarzenia resztówki należy również anulować kojarzenia wszystkich zawodników przeniesionych do niższej grupy punktowej. Kojarzenie należy rozpocząć od C3.

C12. W przypadku niejednorodnej grupy punktowej należy anulo-wać kojarzenia par poprzedniej grupy punktowej. Jeżeli w tej poprzedniej grupie można dokonać kojarzenia przenosząc in-nego zawodnika w dół do rozpatrywanej grupy, co umożliwi z kolei jej skojarzenie (liczba par „p"), to należy zaakceptować takie kojarzenie par poprzedniej grupy.

C13. Jeżeli nie można skojarzyć najniższej (ostatniej) grupy punk-towej, należy anulować kojarzenie przedostatniej i podjąć pró-bę innego kojarzenia tej grupy, umożliwiającego dobór par najniższej grupy. Jeśli w przedostatniej grupie punktowej wiel-kość „p" wynosi zero (czyli nie można znaleźć kojarzenia, któ-re pozwoliłoby na poprawny dobór par w najniższej grupie), wówczas należy połączyć dwie ostatnie grupy punktowe, two-rząc nową, najniższą grupę punktową. W tej nowej sytuacji in-na grupa punktowa będzie teraz przedostatnią i przepisy C13 mogą być powtarzane, aż do uzyskania kojarzenia par zgodnego z podstawowymi wymaganiami systemu.

C14. Jeżeli nie można skojarzyć grupy, to należy obniżyć wielkość „p" o 1 (a jeśli pierwotna wielkość „x" była większa od zera, to także należy obniżyć „x" o 1). Dopóki wielkość „p" jest nierów-na zeru (p ą 0), należy rozpocząć kojarzenie od C4. Jeśli p = 0, to cała grupa punktowa powinna być przesunięta do niższej grupy. Wtedy kojarzenie tej nowej grupy punktowej należy rozpocząć od C1.


D. Przemieszczenia i wymiany zawodników

Przykład: Podgrupa S1 składa się z zawodników z numerami: 1, 2, 3 i 4 (w tej kolejności uszeregowanych), a podgrupa S2 składa się z zawodników: 5, 6, 7 i 8 (w tej kolejności uszeregowanych).

D1. Przemieszczenia w obrębie podgrupy S2 należy rozpoczynać od najniżej zaszeregowanego zawodnika, z zachowaniem na-stępującej preferencyjnej kolejności:
(a) 5 - 6 - 8 - 7,
(b) 5 - 7 - 6 - 8,
(c) 5 - 7 - 8 - 6,
(d) 5 - 8 - 6 - 7,
(e) 5 - 8 - 7 - 6,
(f) 6 - 5 - 7 - 8,
(g) 6 - 5 - 8 - 7, itd.
Wskazówka: należy wykonać wszystkie możliwe kombinacje z liczbami 5, 6, 7 i 8 w porządku rosnącym.

D2. Jeżeli istnieje konieczność wymiany zawodników pomiędzy S1 i S2, różnica pomiędzy numerami wymienianych zawodni-ków powinna być możliwie jak najmniejsza.
W przypadku istnienia kilku wariantów takiej wymiany, należy wybrać wariant, dotyczący najniżej zaszeregowanego zawod-nika w podgrupie S1.


                    Wymiana 1 zawodnika                                Wymiana 2 zawodników

¨

 
S1 ¨S1
¨ 432 ¨3+42+42+3
 5 acf  5+6jlo
S2 6 beh S25+7kn q
 7 dgi  6+7mpr

Przedstawione tabele uwidaczniają ustaloną kolejność, w jakiej powinny być dokonywane wymiany zawodników pomię-dzy podgrupami.
Przy wymianie jednego zawodnika:
a) 4 i 5, b) 4 i 6, c) 3 i 5, itd., aż do i) 2 i 7.
Przy wymianie dwóch zawodników:
j) 3+4 i 5+6, k) 3+4 i 5+7, l) 2+4 i 5+6, itd.
Po dokonaniu każdej wymiany obydwie podgrupy S1 i S2 powinny być uszeregowane zgodnie z A2.
Uwaga: Jeżeli liczba zawodników w grupie punktowej jest nieparzysta, S1 zawiera o jednego zawodnika mniej niż S2. Przykładowo, przy siedmiu zawodnikach, podgrupa S1 składa się z zawodników 1, 2 i 3, a S2 - z zawodników 4, 5, 6 i 7.
W tym przypadku możliwe do wykonania wymiany mogą być określone za pomocą powyższych tabel, w których zarówno podgrupa S1 jak i podgrupa S2 będą zmniejszone o 1. Ostatnia kolumna drugiej tabeli staje się wtedy niepotrzebna.


E. Przydział kolorów bierek

Niniejsze zasady przydziału kolorów, uporządkowane w kolej-ności (poczynając od najważniejszej zasady), mają zastoso-wanie dla wszystkich skojarzonych par:

E1. Należy przydzielić obydwa oczekiwane kolory bierek.

E2. Należy przydzielić oczekiwany kolor w kolejności preferencji.

E3. Należy zastosować przemienność kolorów w stosunku do najbliższej z poprzednich rund, w której skojarzeni zawodnicy grali odmiennymi kolorami bierek.

E4. Należy przydzielić kolor oczekiwany zawodnikowi wyżej za-szeregowanemu.
Przy kojarzeniu pierwszej rundy, wszyscy zawodnicy z numerami parzystymi w podgrupie S1 powinni otrzymać odmienne kolory od zawodników tej samej podgrupy z nieparzystymi numerami startowymi.


F. Uwagi końcowe

F1. Po zakończeniu kojarzenia rundy, ale jeszcze przed ogłosze-niem, należy ustalić kolejność publikowania par. Kryteria sor-towania, poczynając od najważniejszego, są następujące:
· wynik punktowy wyżej zaszeregowanego zawodnika w parze,
· suma wyników punktowych obu skojarzonych zawodników,
· pozycja wyżej zaszeregowanego zawodnika w tabeli tur-niejowej, wg A2.

F2. Zawodnicy pauzujący oraz pary, które nie rozegrały partii z różnych powodów (walkower, spóźnienie na partię itp.) nie o-trzymują w danej rundzie przydziału koloru. Ponadto ponowne skojarzenie takich zawodników w następnych rundach jest możliwe.

F3. Zawodnik, który po pięciu rundach miał następujący układ kolorów bierek: CBB-C (tj. partia w IV rundzie nie była roze-grana), jest traktowany jako (-CBBC) w nawiązaniu do E3. Analogicznie układ BC-BC będzie zaliczony jako (-BCBC), a układ CBB-C-B , jako (- -CBBCB).

F4. Przed pierwszą rundą wszyscy zawodnicy, uszeregowani w kolejności zgodnej z A2, tworzą jednorodną grupę. Oznacza to, że najwyżej zaszeregowany zawodnik podgrupy S1 będzie skojarzony z najwyżej zaszeregowanym zawodnikiem pod-grupy S2, a w przypadku nieparzystej liczby zawodników, naj-niżej zaszeregowany zawodnik będzie pauzować.

F5. Zawodnicy wycofani z rozgrywek nie są kojarzeni. Ponadto zawodnicy, o których wiadomo z góry, że nie wystąpią w da-nej rundzie są wyłączeni z kojarzenia w tej rundzie i należy im wpisać wynik zero.

F6. Oficjalnie ogłoszone kojarzenie kolejnej rundy nie może być zmienione chyba, że stwierdzono naruszenie kryteriów pod-stawowych bezwarunkowych B1 lub B2.

F7. W przypadkach gdy:
· został błędnie wpisany rezultat partii, albo
· partia została rozegrana niewłaściwymi kolorami bierek lub
· został skorygowany ranking zawodnika,
należy dokonać korekt, z tym, że poprawione dane obowiązują dopiero od tego momentu, a więc przy kojarzeniu następnych rund.

W gestii sędziego leży decyzja, czy zauważony błąd ma spo-wodować ewentualną korektę, już ogłoszonego, kojarzenia nie rozegranej jeszcze rundy.

Jeżeli regulamin turnieju nie stanowi inaczej, to:
F8.
Zawodnicy nieobecni na rundzie, bez usprawiedliwienia u sędziego, są traktowani jakby sami wycofali się z zawodów.

F9. Wyłącznie do celów kojarzenia, partie odłożone są traktowane jako zakończone remisem.

F10. W celu ustalenia kolejności miejsc w ostatecznej klasyfikacji turnieju, można zastosować następujące kryteria pomocnicze, wymienione w kolejności ważności:
· liczbę zdobytych punktów; w przypadku gdy warunek ten spełnia kilku zawodników, nagrody pieniężne powinny zostać pomiędzy nich podzielone,
· w przypadku dzielenia pierwszego miejsca, najlepszy wynik w partiach rozgrywanych pomiędzy zawodnikami dzielącymi to miejsce,
· najwyższy średni ranking przeciwników,
· losowanie.

Suplement PZSzach (dop. Ulrich Jahr)
Miejsca zawodników, w końcowej klasyfikacji turnieju, ustala się w zależności od liczby zdobytych punktów. W przypadku uzyskania przez dwóch lub więcej zawodników równej liczby punktów, o sposo-bie ustalania zajętych miejsc powinien rozstrzygać regulamin zawo-dów. Jeśli regulamin nie przewiduje takich ustaleń sędzia powinien (przed zawodami), podać kryteria ustalania kolejności zajętych miejsc przy równości punktów, przyjmując zalecenia p. F10, względnie wy-brać inne, spośród wymienionych poniżej:
a) metodę Buchholza,
b) metodę Buchholza, z potrąceniem rezultatu najwyższego i najniższego,
c) metodę progresji,
d) rezultaty partii pomiędzy zawodnikami dzielącymi miejsce, o ile grali oni ze sobą podczas turnieju,
e) większą liczbę zwycięstw w całym turnieju

 
System Szwajcarski FIDE (B.III. 1)
rozmiar 0.10 MB | 2007-05-03 | Liczba pobrań: 755
rozmiar 0.10 MB | 2007-05-03 | Liczba pobrań: 673
 
Aktualnie online 26 gości